تخنيک  هرات

آشنایی با تعاریف و تجهیزات مورد استفاده در برق قدرت

REF 
            این رله مشابه رله دیفرانسیل می باشد و برای اتصالیهای فاز با زمین در داخل ترانس به کار می رود و به طور جداگانه در دو طرف ترانس نصب می شود.

SF6  

          كليدي كه در آن براي خاموش كردن جرقه ناشي از قطع و وصل از گاز خاموش كننده ای استفاده مي شود كه آن گاز SF6ناميده مي شود.

V.Aبرای نشان دادن قدرت ترانس از واحد ولت آمپر استفاده می شود، بردن ناميده مي شود

V.A.Rواحد اندازه گیری توان راکتیو می باشد.استراکچر
استراکچر پایه های فلزی که نگهدارنده تجهیزات در پست می باشند.

آلارم
به محض عملکرد رله یا به وجود آمدن شرایط غیر عادی در مدار این دستگاه با به صدا در آوردن آژیر اپراتور را از وجود شرایط غیر عادی مطلع می کند.آمپر
واحد اندازه گیری جریان آمپر می باشد.آمپرمتر
برای اندازه گیری جریان از آمپرمتر استفاده می شود که این دستگاه به صورت سری در مدار قرار می گیرد.

اونت ركوردر
دستگاهي است كه وقايع وحادثه هارادر پستها ثبت مي كند.

اينكامينگ incoming
ورودي ترانس مي باشد.(خروجي اصلي ترانس كه كليه فيدرهاي خروجي از آن تغذيه مي شوند

اینتر لاک
برای جلوگیری ازمانور اشتباه معمولا بین ***یونرها و بریکر چفت و بست مکانیکی یا الکتریکی قرار می گیرد.كه از آن به عنوان اينترلاك نام برده مي شود.

اینورتر
این دستگاه ولتاژ مستقیم را به متناوب تبدیل می کند. مورد استفاده آن برای مصارف اضطراری و پر اهمیت در پست می باشد

باطری
به مجموعه ای از سلول ها که در آنها فعل و انفعالات الکترو شیمیایی قابل رفت و برگشت صورت می گیرد باطری می گویند که هر سلول متشکل از صفحات مثبت و منفی و ماده ای بنام الکترولیت که محلول از 8 قسمت آب و 3قسمت اسید سولفوریک غلیظ می باشد.

باطری خانه
محل قرار گرفتن باطري در پست را باطريخانه گويند.برقگیر
به منظور حفاظت از شبكه در مقابل اضافه ولتاژها وتخليه آنها به زمين از برق گير استفاده مي شود .اضافه ولتاژهائي كه در شبكه ايجاد مي شوند يا ناشي از عوامل خارجي بوده نظير ساعقه ويا ناشي از اختلالات داخلي سيستم نظير– قطع ناگهان بار-. سوئيچينگ- اتصال كوتاه،عدم تنظيم ريگلاتوري ولتاژ وغيره
.برقگیر در ابتدای پست وطرفين ترانس و در شبکه توزیع در ابتدای خط و در مسیر خط نصب می شود.

بریکر
کلید قدرتی است که در موقع لزوم جريان عادي شبكه ودر موقع خطا جريان اتصال كوتاه وجريان زمين را سريع قطع نمايد این کلید قطع جریان را در یک فضای عایق انجام می دهد بنابراین این کلید میتواند در زیر بار قطع کند.

كپسول اطفاء حريق:
كپسول هايي كه در پست نصب گرديده و در داخل آن مواد خاموش كننده آتش مانند پودر و گاز مي باشد و براي خاموش كردن انواع آتش از آن استفاده مي شود.

بی سیم:
بی سیم دستگاهی که برای ارتباطات صوتی استفاده می شود.

پارالل کردن ترانس یا ژنراتور:
        یعنی موازی کردن دو ترانس فورماتور یا دو ژنراتور با هم که هدف از پارالل کردن بالا بردن ضریب اطمینان شبکه و تعدیل بار بین خطوط و ترانس ها وژنراتورها و استفاده مناسب از قدرت و ظرفیت تجهیزات می باشد.

پست:
         محلی که در آنجا تبدیل ولتاژ انجام گرفته یا کلید زنی صورت می پذیرد.

پلاک ترانس:
          پلاکی است که بر روی ترانس نصب می شود و اطلاعاتی را در مورد ترانس از قبیل ضریب قدرت سیم بندی ترانس سال ساخت کشور سازنده ولتاژ وجریان نامی و...را نشان می دهد.

تپ چنجر:
          وسیله ای است که با تغییر دادن سبب تغییر ولتاژ خروجی ترانس می گردد.این وسیله بیشتر در طرف فشار قوی ترانس نصب می شود.

ترانس مصرف داخلی:
          برای مصرف داخلی پست(،روشنایی،شارژر،تغذیه رله ها وتجهیزات ارتباطات راه دوراز اين ترانس) استفاده مي شود.

ترانس نول ساز(ترانس زمين):
         به منظور ایجاد نقطه نول مصنوعی و در طرف مثلث ترانس ها و حفاظت ثانویه ترانس از ترانس نولساز استفاده می شود.

ترانسفورماتور:
      وسیله ای است که انرژی الکتریکی توسط القاء متقابل تبديل مي كنند و می تواند ولتاژ کم را به زیاد و بالعکس تبدیل نماید.

ترمومتر:
     برای اندازه گیری درجه حرارت از این دستگاه استفاده می شود

تست پلاك:
     ترمينال هايي است كه در مواقع تست و تنظيم رله ها مورد استفاده قرار مي گيرد تا نيازي به قطع بريكر نباشد. استیک:
               وسیله عایقی است برای باز یا بستن فیوز کتد یا گراند سیار از آن استفاده می شود.خازن:
               جهت بالا بردن ولتاژ،جهت جبران بار راکتیو كه در پستهاي فوق توضيع استفاده ميگردد.خط انتقال:
               جهت انتقال جریان برق،جهت تبادل اطلاعات و جهت تبادل پیام با نصب سیستم PLC

ديسپاچينگ:
               مركز كنترل پستهاي انتقال و نيروگاهها ميباشد.(ثبت وقايع ايستگاهها،فرمان قطع و وصل ، روئيت مقادير (جريان و ولتاژو...).از وظايف آنهاست .

دیزلخانه:
           جهت تامين مصرف داخلي پست در زماني كه پست بي برق شده باشد

دیفکت:
           در صورت به وجود آمدن اشكالي در تجهيزات جهت رفع عيب آن اين برگ تكميل و به گروه تعميرات ارجاع داده مي شودتا رسيدگي گرددو رفع عيب شود.

رادیاتور ترانس:
       مخزنی است که در آن آب یا روغن در حال گردش وجود دارد که در اثر گردش دررادياتورآب يا روغن خنک شده و باعث خنك شدن ترانس مي شود.

راکتور:
           به منظور کاهش ولتاژ شبکه در مواقع افزایش ولتاژ شبکه(غیر عادی شدن ولتاژ) از راکتورها که جذب کننده بار راکتیو هستند استفاده می گردد.( جهت کاهش ولتاژ)

رله استند بای:
          وقتی که یک اتصال زمین بر روی فیدرهای خروجی باقیمانده و حفاظت فیدرهای مذکور عمل نکند این رله به عنوان پشتیبان حفاظت ها عمل کرده وفرمان قطع را به طرف اولیه و ثانویه ترانس داده و باعث خارج شدن ترانس می شود.

رله بوخهلتس:
      این رله بین مخزن ترانس و کنسرواتور نصب می گردد.در اتصالی های شدید داخلي ترانس گازهای زیاد همراه با جهش روغن ایجاد شده که فشار حاصله در رله بوخهلتس باعث عملکرد رله و تریپ ترانس می شود.

رله تانک پروتکشن:
          برای حفاظت ترانس در مقابل اتصالی با بدنه از آن استفاده می شود.رله جریان زمین:
               رله اي است که مانند رله جریان زیاد عمل می کند و اتصالیهای فاز به زمین را تشخیص داده و عمل میکند.رله جریان زیاد:
وقتی که جریان ورودی رله از ستینگ آن بالاتر رود این دستگاه بدون تاخیر فرمان لازم را صادر می کند.

رله جهتی:
از جنس رله های توانی می باشند که بر اساس زاویه بین بردارهای ولتاژ وجریان عمل می کند.مانند رله جریان توان که برای جلوگیری کردن از موتوری شدن ژنراتور به کار می رود.

رله حفاظتی:
دستگاهی که به طور خودکار جهت تشخیص خطا در شبکه، حس کردن خطا،نشان دادن خطا وفرمان جدا کردن بخش معیوب بکار می رود.

رله دیستانس:
       از لحاظ هر پست هر نقطه از شبکه دارای یک امپدلنس می باشد.که با به وجود آمدن خطا جای این نقاط در صفحه جابجا می شود با شناسایی جابجایی این نقاط می توان به خطا پی برد وآن راشناسایی کرد.این رله معمولا دارای سه ناحیه عملکرد می باشدو بر روي خطوط انتقال نصب ميگردد و نقطه اتصالي بوجود آمده بر روي خط را مشخص مي نمايد

رله دیفرانسیل:
       با نمونه برداری از جریانهای دو طرف ناحیه حفاظت شده و مقایسه آن با یک مقدار مشخص شده می تواند خطا را شناسایی و فرمان لازم را صادر کند.

رله ريكلوزر:
        اين رله بر روي خطوط نصب ميگردد تا درهنگام قطع در صورتي كه علت قطع گذرا و لحظه اي بوده بعد از مدت زمان تعريف شده روي آن فرمان وصل را به صورت اتوماتيك صادرنمايد.

رله فشار شكن:
         در صورتيكه فشارروغن يا گاز از حد تعريف شده بيشتر شود اين رله باعث تخليه اضافه فشار مي شود.

رله های توانی:
        این رله ها بر اساس توان عمل می کنند به عنوان مثال رله هایی که جهت توان را اندازه گیری می کنندیا رله هایی که توان اکتیو و راکتیو را اندازه گیری می کند.

رله کمبود ولتاژ:
         این رله هنگامی عمل می کند که ولتاژاز مقدار نامی پایین تر بیاید.معمولا آن را روی 80% مقدار نامی تنظیم می کنند.

***يونرسر خط
جهت باز كردن خط از پست در صورتي كه جريان از روي خط برداشته شده باشد و بريكر در ايستگاه مربوطه قطع باشد.

*یونر:
کلید قدرتی است که برای قطع و وصل ولتاژبه کار می رود این کلید نمی تواند جریان برق را در زیر بار قطع کند.

يونر ارت:
            به منظور ایمنی افرادی که روی خط انتقال و تجهیزات پست کار می کنند و همچنین تخلیه بارهای باقی مانده روی خطوط در ابتدای خطوط وپست های فشار قوی از ***یونر ارت استفاده می شود.

یونر بای پاس:
یونری است كه برای ارتباط بین دو باس بار از آن استفاده می کنند.

سیستم خنک کنندگی ترانس:
جهت کاهش درجه حرارت ترانس ها و افزایش بازدهی و راندمان ترانسها از سیستم خنک کنندگی مختلفی بسته به قدرت و نوع ترانسها به کارگرفته می شود

سیلیکاژل
جهت جلو گيري از نفوظ رطوبت به ترانس ها از سنگ سیلیکاژل استفاده می شود در حالت عادی رنگ آن آبی می باشد و در صورت تغییر رنگ آن باید تعویض گردد.

شین یا باس بار:
      تمام سیم ها و کابل های یک نیروگاه یا ایستگاه که ولتاژ مساوی دارند با یک شمش یا باسبار در هر فاز به هم متصل می شوند و سپس با تبدیل ولتاژتوسط ترانسفورماتور به ولتاژدیگر تبدیل و به باسبارهای دیگر منتقل می شود.

صفحات هم پتانسيل
شبكه هاي آهني هستندكه زير پاي اپراتورها در بعضي نقاط مانند زير ***يونرها و بريكرها براي از بين بردن ولتاژ تماس مورد استفاده قرار مي گيرد.

صفحه آلارم
صفحه ای است که دارای چراغهایی در هر خانه است که در آن عملکر رله ها و تجهیزات حفاظتی نشان داده می شود و به محض عمل کردن رله چراغ مربوط به آن رله در صفحه آلارم روشن می شود.

ضريب قدرت
ضريب قدرت يا كسينوس في ،كسينوس زاويه بين بردار توان اكتيو و توان ظاهري مي باشد.

فاز متر
وسیله است که دارای لامپ مخصوص می باشد و با تماس با خطوط انتقال با روشن یا خاموش شدناین لامپ می توان به برقدار یا بی برق بودن خط پی برد.

فالت رکوردر
دستگاهی است که برای ثپت کردن خطاهای به وجود آمده ازآن استفاده می شود.اين دستگاه خطا ها را به صورت نموداري ثبت مي كند.

فایر باکس
شامل یک جعبه می باشد جهت اتفا حريق که در داخل آن یک قرقره بزرگ و یک سر لوله با تعداد معینی لوله نواری در اندازه 20 متری وجود دارد این جعبه به صورت عمودی یا افقی نصب می شود.و بهترین فاصله برای نصب ان در داخل از کف تقریبا 70 سانتی متر است.

فرم اجازه کار
مسئول ايستگاه با روئيت فرم درخواست انجام كار كه به تاييد گروه تعميرات ،بهره برداري،ديسپاچينگ رسيده باشد فرم اجازه كار صادر مي نمايد و مشخص كننده محل هاي قطع تجهيزات همراه با حصار كشي و قفل تجهيزات خاموش شده تحويل گروه تعميرات مي نمايد.

فرم درخواست انجام کار
اين فرم داراي سه قسمت 1-درخواست گروه تعميرات 2-تاييد بهره برداري3-تاييد ديسپاچينگ مي باشد كه در تاريخ مشخص شده و مدت زمان انجام كار و مشخص شدن تجهيزاتي كه قطع شوند مي باشد و توسط گروه تعميرات به ايستگاه آورده مي شود.

فرکاس متر
برای اندازه گیری فرکانس شبکه از فرکانس متر استفاده می شود.این دستگاه به صورت موازی در مدار نصب می شود واحد فرکانس هرتز می باشد.

فرکانس
تعداد سیکل های صورت گرفته را در مدت زمان یک ثانیه فرکانس گویند. واحد فرکانس هرتز می باشد.

شبکه : 

 يک "شبکه" عبارتست از يک سري پست ها، خطوط، کابل ها و ساير تجهيزات الکتريکي که به منظور انتقال انرژي از نيروگاه ها به مصرف کننده نهايـــي متصل شده اند . دامنه شبکه ممکن است ، به عواملي غير از گروه بندي الکتريکي اتصالات يا تجهيزات محدود شود، به عنوان مثال ، ممکن است محدوديتي بر يک ناحيه جغرافيايي خاص ، يک ولتاژ ، يک نوع جريان ، يک مالکيت مطرح باشد يا ممکن است که آن تابعي از مرز بين نيروگاهها و مصرف کننده هاي انرژي الکتريکي باشد .

شبکه به هم پيوسته :

شبكه اي است كه مي تواند به صورت ملي و يا فراملي در وظيفه اصلي خود قابل تنظيم باشد به طوريكه هم از نظر اقتصادي و هم از نظر كارآيي بتواند درخواست هاي انرژي برق را با توليد آن به سطح بهينه برساند

خارج از شبکه : 

شبكه هاي منطقه اي، استاني و يا شبكه هاي جزيره اي كه به شبكه هاي مجاور يا شبكه بهم پيوسته سراسري ارتباط و اتصال نداشته باشند .

مدار يک خط يا کابل الکتريکي : 

عبارت است از تعدادي از هادي هاي بطور الکتريکي غير قابل تفکيک که يک سيم سه فاز يا سيستم ديگري را تشکيل مي دهند و قادر به انتقال انرژي الکتريکي از يک نقطه به نقطه ديگر هستند .  

پست يا ايستگاه برق :

 محلي است كه با مجموعه اي از تاسيسات و تجهيزات برقي شامل ترانسفورماتورها ، كليدها ، سكسيونرها ، وسايل اندازه گيري ، خطوط ورود و خروج ، راكتور و كاپاسيتور و بي هاي مختلف براي انتقال و توزيع برق از آن استفاده مي‎شود .

پست بخشي از يک شبکه است ، که در يک مکان مفروض متمرکز شده و جهت اتصال و قطع انتخابي مدارات الکتريکي در داخل يک شبکه بکار ميرود . مضافاً اينکه ممکن است قابليت انتقال انرژي الکتريکي بين شبکه هايي که در سطوح ولتاژي متفاوت بهره برداري مي شوند وجود داشته باشد . 

انواع پست از نظر جغرافيائي

1-پست GIS (كمپكت فشرده) : به پستي گفته مي شود كه عايق استفاده شده در آن گاز SF6 است . يعني تمام اجزاي پست (بريكر - باس‎بار - سكسيونر و …) با فضاي آزاد ارتباطي ندارد Gas Isolated Substation و به همين دليل فضاي كمي را اشغال مي نمايد و سرپوشيده است (indoor)

2-پست متعارف (AIS ): به پستي گفته مي شود كه كليه تجهيزات اصلي در فضاي باز قرار مي گيرند و با توجه به شرايط آب و هوائي سطح اشغال شده توسط آن در مقايسه با پست فشرده بزرگتر است .